भारताचा औद्योगिक इतिहास, नीतिमत्ता आणि उद्योजकतेची व्याख्या बदलणारे नाव म्हणजे रतन नावल टाटा.
मानवतेचा दूत, प्रामाणिकतेचा आदर्श आणि राष्ट्रनिर्मितीचा शिल्पकार म्हणून त्यांचे कार्य सदैव स्मरणात राहील.
प्रारंभिक जीवन
रतन टाटा यांचा जन्म २८ डिसेंबर १९३७ रोजी मुंबई येथे झाला.
त्यांचे वडील नावल टाटा आणि आई सूनि कमिसारियट यांच्याकडून होतें. लहान वयातच पालकांचे विभाजन झाले, आणि रतन टाटा यांचे संगोपन त्यांच्या आजी नवाजबाई टाटा यांनी प्रेमाने केले.
लहानपणापासूनच त्यांना शिस्त, प्रामाणिकपणा आणि जबाबदारीची शिकवण मिळाली.
त्यांनी शिक्षण पूर्ण करून Cornell University (अमेरिका) येथे आर्किटेक्चर विषयात पदवी घेतली आणि नंतर Harvard Business School येथे व्यवस्थापन प्रशिक्षण घेतले.
उद्योगविश्वातील प्रवास
रतन टाटा यांनी आपल्या करिअरची सुरुवात १९६२ मध्ये टाटा समूहात केली.
सुरुवातीला त्यांनी टाटा स्टीलमध्ये प्रत्यक्ष उत्पादन विभागात काम केले, जिथे त्यांनी श्रमिकांबरोबर राहून कामाचा अनुभव घेतला.
१९९१ साली जे.आर.डी. टाटा यांच्या निवृत्तीनंतर रतन टाटा यांनी टाटा सन्स चे अध्यक्षपद स्वीकारले.
त्यांच्या नेतृत्वाखाली टाटा समूहाने केवळ भारतातच नव्हे तर जगभरात आपले स्थान निर्माण केले.
त्यांनी Tetley (ब्रिटन), Jaguar–Land Rover (इंग्लंड), Corus Steel (युरोप) अशा आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांची यशस्वी खरेदी करून भारताचा औद्योगिक दर्जा उंचावला
मूल्य, विचार आणि नेतृत्व
रतन टाटा हे फक्त उद्योगपती नव्हते — ते एक द्रष्टे नेते आणि संवेदनशील माणूस होते.
त्यांनी नेहमी सांगितले की
“व्यवसाय म्हणजे फक्त नफा कमवणे नव्हे, तर समाजासाठी योगदान देणे आहे.”
त्यांच्या नेतृत्वाखाली टाटा समूहाने शिक्षण, आरोग्य, ग्रामीण विकास आणि महिला सक्षमीकरण यासाठी कोट्यवधी रुपयांची मदत केली.
त्यांनी सुरू केलेल्या अनेक प्रकल्पांमुळे लाखो लोकांना रोजगार आणि सन्मानाचे जीवन मिळाले.मानवतेचा चेहरा
रतन टाटा यांचा साधेपणा आणि मानवतेवरील विश्वास ही त्यांची खरी ओळख होती.
ते कोट्यवधींच्या संपत्तीचे मालक असूनही, नेहमी साधे जीवन जगले.
त्यांनी आपल्या कर्मचाऱ्यांना कुटुंबासारखे वागवले आणि प्रत्येकाच्या समस्या स्वतः ऐकून घेतल्या.
त्यांच्या उल्लेखनीय योगदानाबद्दल त्यांना भारत सरकारने
पद्म भूषण (२०००) आणि पद्म विभूषण (२००८) या सर्वोच्च नागरी पुरस्कारांनी सन्मानित केले.
पुण्यतिथी आणि अमर वारसा
९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी रतन टाटा यांनी या जगाचा निरोप घेतला,पण त्यांचे विचार, मूल्य आणि कार्य आजही प्रत्येक भारतीयाच्या मनात जिवंत आहेत.त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाने आपल्याला शिकवले “मोठेपण संपत्तीने नव्हे, तर माणुसकीने मोजले जाते.”रतन टाटा साहेबांना त्यांच्या पुण्यतिथीनिमित्त विनम्र अभिवादन
त्यांचा आदर्श पुढील पिढ्यांना प्रेरणा देत राहो
